Τσίγκας Μουζάκι Καρδίτσας

Ιουλία Φωτίου: Περιβαλλοντική Εκπαίδευση – Ποίος ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης;

ioulia Profile picture

Ιουλία Φωτίου: Περιβαλλοντική Εκπαίδευση – Ποίος ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης;

Η οικολογική κρίση είναι μια πραγματικότητα. Όλοι βιώσαμε και βιώνουμε τις επιπτώσεις της αλόγιστης εκμετάλλευσης της φύσης και της απόλυτης κυριαρχίας του ανθρώπου πάνω της. Ανθρώπων έργο όλη αυτή η φυσική καταστροφή, μα τα ανθρώπινα έργα αδυνατούν να την αναχαιτίσουν…μοιάζουν λειψά μπροστά στη δύναμη της φύσης. Και όπως μοναδικά αποτυπώνει ο Χ.Τσέκος στη διδακτορική του διατριβή, τώρα που τα πράγματα φθάνουν στο «σημείο μηδέν», ο άνθρωπος αναγκάστηκε να «παρέμβει στην παρέμβασή του», μ’ άλλα λόγια ν’ αρχίσει να ενδιαφέρεται και για τη μη ανθρώπινη φύση.

Σίγουρα ένας καλύτερος σχεδιασμός μέτρων πρόληψης μπορεί να μειώσει το μέγεθος μιας φυσικής καταστροφής αλλά οφείλουμε να καταλάβουμε όλοι τη σημασία της προστασίας του περιβάλλοντος για την βιώσιμη και αειφόρο ανάπτυξη στο μέλλον. Ένα από τα μέσα, τα οποία μπορούν να συμβάλλουν στην άμβλυνση των περιβαλλοντικών προβλημάτων είναι η Περιβαλλοντική εκπαίδευση των πολιτών, που θα οδηγήσει σε ενημερωμένους και ευαισθητοποιημένους πολίτες,  ικανούς να υιοθετούν πρακτικές φιλικές προς το περιβάλλον  αλλά και να συμμετέχουν ενεργά στη λήψη αποφάσεων διαφόρων περιβαλλοντικών ζητημάτων της περιοχής τους και όχι μόνο. Αποσκοπούμε δηλαδή σε περιβαλλοντικά εγγράμματους πολίτες και στην προοδευτική δημιουργία της Περιβαλλοντικής Παιδείας του ανθρώπου, η οποία δεν θα οικοδομείται μόνο στα μαθηματικά χρόνια αλλά θα συνεχίζεται και θα επεκτείνεται και στα υπόλοιπα στάδια της ζωής του.

Σύμφωνα με την Τσαμπούκου στο βιβλίο της,  Περιβάλλον και Κοινωνία «Μια σχέση σε αδιάκοπη εξέλιξη», μορφές Περιβαλλοντικής εκπαίδευσης αποτελούν, η Τυπική Περιβαλλοντική Εκπαίδευση που αναπτύσσεται αποκλειστικά και μόνο στις βαθμίδες του επίσημου εκπαιδευτικού συστήματος. Η Μη Τυπική Περιβαλλοντική Εκπαίδευση η οποία λαμβάνει χώρα σε διάφορες δομές τις σύγχρονης κοινωνίας, σε σχολεία, πανεπιστήμια, σε κέντρα ποικίλων κοινωνικών και επαγγελματικών ομάδων, σε μουσεία και άλλους παρεμφερείς χώρους και στοχεύει σε ανθρώπους κάθε ηλικίας, εισοδήματος και μορφωτικού επιπέδου. Υπεύθυνοι για την παροχή της μη τυπικής Π.Ε είναι κυβερνητικοί φορείς, μη κυβερνητικές οργανώσεις, εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τα Μ.Μ.Ε. Τέλος,  η Άτυπη Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, η οποία αναπτύσσεται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής πρόκειται δηλαδή για δια βίου Π.Ε. Αφορά καθαρά εθελοντές και περιλαμβάνει  οποιοδήποτε είδος γνώσης διαχέεται μέσω Μ.Μ.Ε , κοινωνικών εκδηλώσεων, Internet κ.α

Εκτός λοιπόν από το επίσημο εκπαιδευτικό σύστημα, την αντίληψη του κάθε ανθρώπου για το περιβάλλον διαμορφώνουν και άλλοι παράγοντες, όπως εφημερίδες, τηλεόραση, ραδιόφωνο, τα διάφορα συμβάντα στην προσωπική ζωή του, η αλληλεπίδραση με την οικογένεια, τους φίλους. Μάλιστα, σύμφωνα με τον Lipschutz οι ενήλικοι είναι αυτοί που «είναι η κινητήρια δύναμη των κοινωνικών και πολιτικών αλλαγών, τόσο σε τοπικό, όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο». Κατανοούμε λοιπόν πόσο σημαντική είναι η διαβίου εκπαίδευση και η μη τυπική Π.Ε.

Ο θεσμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης έχει αναγνωρισθεί διεθνώς ότι μπορεί να συμβάλλει αποφασιστικά στη μη τυπική Περιβαλλοντική Εκπαίδευσή. Οι συστάσεις όπως και οι θέσεις διαφόρων διεθνών οργανισμών (UNESCO, UN) τονίζουν τη σημασία των τοπικών κοινοτήτων στην επίτευξη μιας επιτυχημένης εκπαίδευσης για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η γεωγραφική διασπορά που χαρακτηρίζει τα περιβαλλοντικά προβλήματα, καθιστά  την Τοπική Αυτοδιοίκηση, αλλά και τις τοπικές κοινότητες σημαντικούς παράγοντες στη συνολική προσπάθεια προστασίας του περιβάλλοντος όπως ορθά επισημαίνει ο Χ.Τσέκος.

Μάλιστα, σύμφωνα με την έρευνά του, η στρατηγική της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για θέματα Περιβάλλοντος και Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στη χώρα μας θα πρέπει να κινηθεί σε δύο κυρίως άξονες: α) Στην ανάπτυξη εκπαιδευτικών-επιμορφωτικών σεμιναρίων για τα περιβαλλοντικά θέματα οπωσδήποτε σε επίπεδο Δήμων και β) Στην ανάπτυξη κατάλληλων τεχνικών και μεθόδων συμμετοχής των πολιτών στη λήψη αποφάσεων για ορισμένα από τα περιβαλλοντικά θέματα (αν όχι όλα) της περιοχής τους.

Οι Δήμοι μπορούν να οργανώσουν ημερίδες ενημέρωσης πολιτών, να συνεργαστούν με τα σχολεία αλλά και με Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και να οργανώσουν επιμορφώσεις και περιβαλλοντικές δράσεις, να διεξάγουν σεμινάρια επιμόρφωσης ενηλίκων με θέμα τα περιβαλλοντικά προβλήματα της περιοχής, να δημιουργήσουν δηλαδή τη δική τους Περιβαλλοντική Ατζέντα και να φέρουν τους πολίτες στο προσκήνιο της λήψης αποφάσεων. Όλα αυτά όμως απαιτούν συνεχή προσπάθεια,  χρηματοδότηση και σωστή προώθηση των δράσεων στο ευρύ κοινό. Δυστυχώς στην Ελλάδα σε επίπεδο Δήμων συνήθως δεν λειτουργούν εκπαιδευτικά προγράμματα. Παρ όλα αυτά αν οι Δήμοι αυτοβούλως το επιθυμούν και θέτουν Περιβαλλοντικούς Στόχους και Σχεδιασμό,  μπορούν να επιτευχθούν τα παραπάνω.

Εν κατακλείδι, λοιπόν, ίσως η συνεχής  επιμόρφωσης των πολιτών μπορεί βοηθήσει ουσιαστικά στη διαδικασία επίλυσης των σύγχρονων περιβαλλοντικών προβλημάτων, με την Τοπική Αυτοδιοίκηση να είναι ο κύριος αρωγός της περιβαλλοντικής τους εκπαίδευσης αλλά και το μέσο της ενεργής τους συμμετοχής. Τέλος, ας μην ξεχνάμε την γνωστή ινδιάνικη παροιμία  «Αυτόν τον πλανήτη δεν τον κληρονομήσαμε από τους προγόνους μας, αλλά τον δανειστήκαμε απ’ τα παιδιά μας».




Total
0
Shares